Avonturiers bewonen leegstaande panden

Een achttal leegstandsbeheerders in België werkt als bemiddelaar tussen eigenaars van leegstaande panden en woningzoekenden. Ze vullen zo twee gaten in de markt: enerzijds kunnen eigenaren verpaupering van hun panden tegengaan en de leegstandstaks ontwijken, anderzijds voorzien deze bedrijven in een behoefte aan goedkope en bijzondere woonruimte.

​De grootste leegstandsbeheerder in ons land is het van oorsprong Nederlandse Camelot (van 2001 tot 2010 Lancelot genaamd) dat in Antwerpen onder andere de oude Rijkswachtkazerne in de Korte Vlierstraat beheert. Volgens Bob de Vilder, directeur marketing & sales Europa, zijn hun panden vooral populair bij studenten, kunstenaars en startende ondernemers die zich nog niet definitief willen vestigen. Op elk nieuw project reageren volgens De Vilder honderden geïnteresseerden.

“Onze projecten hebben aantrekkingskracht dankzij de flexibiliteit en de prijs: je betaalt voor een plek in onze panden tussen de 120 en 240 euro. We bieden een gevarieerd aanbod aan panden aan. Zo beheren we leegstaande woningen en kantoren, maar ook kerken, scholen, kloosters, militaire kazernes, kastelen… Avontuurlijk wonen, noemen we dat.”

De Vilders favoriete project in Antwerpen is dat aan de Desguinlei. “Het is een multifunctioneel pand geworden: er zit een school voor immigranten in, bedrijfjes en er is ook woonruimte. Het is een prachtig voorbeeld van hoe er aan een pand dat al lange tijd leegstaat een nieuwe invulling kan worden gegeven.”

Maatschappelijke verantwoordelijkheid
Sinds 2007 is ook Interim Vastgoedbeheer actief in België. Victor Plattel, zaakvoerder: “In Nederland is de markt inmiddels verzadigd. Hier zijn de mensen vaak nog sceptisch, eigenaars én bewoners. Onbekend maakt onbemind.” Antikrakers in België zijn volgens Plattel vooral mensen die zich nog niet willen vastleggen aan een huurcontract van een jaar. “En Belgen hebben een spaarmentaliteit: als ze goedkoop wonen, kunnen ze sneller een eigen huis kopen. Onze bewoners betalen 88 euro exclusief of 195 euro inclusief, afhankelijk van het soort pand.”

Eigenaars komen met moeite over de streep: als een pand afgebroken gaat worden, wat maakt vandalisme dan uit? Het zou zelfs tot snellere afbraak kunnen leiden. Plattel: “Het is meer een kwestie van je maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Leegstaande panden zijn immers aantrekkelijk voor drugsgebruikers én voor spelende kinderen.”

Plattels favoriete project is het oude postgebouw in Berchem. “Het pand stond al een paar jaar leeg, er zaten krakers in en het werd gebruikt door skateboarders. De eerste keer kijken is nooit prettig. We hebben zes dagen lang met zes man gewerkt om het pand te fatsoeneren. Nu is het een wereld van verschil met toen. Het gebouw straalt iets heel anders uit, het voelt levendig.”

De oude vuurwerkfabriek
In het oosten van de stad, langs de Herentalsebaan, staan twee huizen van Interim. Hier wonen Patricio en Sophie, en Niels en Sanne. Het ene stel in het voormalige kantoor (van rond 1890) en het andere in de conciërgewoning (van ongeveer 1930) van een oude vuurwerkfabriek. De bevriende vuurwerkfabriekstellen mochten er komen wonen omdat ze bereid waren in de panden te werken en erin te investeren. Dat was ook wel nodig. Een van de huizen was in de tussentijd gekraakt geweest en de tuin werd als openbare parkeerplaats gebruikt.

Sophie schenkt thee uit een enorme theepot. De houtkachel brandt. Patricio vertelt dat hij graag met mensen wilde samenwonen. En Niels en Sanne moesten uit hun appartement en waren pas afgestudeerd. Niels: “We wilden graag een projectachtige manier van wonen.” Sanne: “En we maken ons druk over de moeilijkheid van goedkoop wonen in ‘t Stad terwijl er zoveel leegstand is.” Niels: “Als architect denk ik na over andere manieren van wonen. Op deze manier kan ik zelf ervaren hoe het anders kan: onze oprit heeft uitzicht op de straat, het is niet zo gesloten als andere huizen. We delen onze tuin, we onderhouden het samen. Ik zie het als mijn taak om de huizen en de tuin er gezond uit te laten zien. We hebben de tuin opgeknapt en we ruimen het afval op dat op de oprijlaan wordt gegooid.”

De bewoners hebben de originele tegel- en parketvloeren in oude glorie hersteld, schimmel en lekkages weggewerkt, de waterleiding gerepareerd en een keuken en badkamer geïnstalleerd. Ze willen graag plezierig wonen, ook al is het maar tijdelijk. “Als we er over drie weken uit moeten, is het wel fantastisch geweest,” zegt Niels. De tijdelijkheid is lastig, maar ook bevrijdend: “Koop ik een vleugelpiano? Wat als we eruit moeten? Maar ik heb het uiteindelijk wel gedaan. Wat je bedenkt, kun je nu doen. Je gaat er extra van genieten omdat het maar tijdelijk is.” Patricio: “In de achtertuin hebben we laatst een ijsbaan gemaakt. Het was net een minikerstmarkt, met glühwein en alles.” Ze hebben ook kippen, die vrij door de tuin en het aangrenzende bos lopen. “De kippen heten allemaal Victor, naar onze huisbaas van Interim.”

 

Lees deel twee: Kunstenaars vinden origineel onderdak >>

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *