De natuurlijke badkamer

Dit artikel werd gepubliceerd in Dei Facto, 2008

Afgelopen jaar was ik op reis. Leven met al mijn bezittingen op mijn rug, kamperen in de vrieskou en dagenlang non-stop liften was niet altijd makkelijk. Tegelijkertijd heb ik goede herinneringen aan slapen onder de sterrenhemel, koken op houtvuurtjes, badderen in de rivier, wakker worden als het licht wordt en gaan slapen als de zon onder gaat. Het is gek om weer thuis te zijn en tussen vier muren te leven, elke dag door dezelfde straten te fietsen en me niet druk te hoeven maken over basisbehoeften. Toch probeer ik ook in het gewone leven steeds zo natuurlijk mogelijk te leven.

Een jaar of vijf geleden ben ik gestopt met het kammen van mijn haar. Ik weet niet waarom, het was een vage intuïtie. “Vind je dat mooi ofzo?” vroeg mijn oma. Ik keek naar het vogelnest op mijn hoofd en besefte dat het inderdaad niet echt mooi was. Waar was ik mee bezig? Op zoek naar houvast ging ik op internet zoeken. Ik kwam op een forum voor dreadlocks terecht, dat als devies “Leave your hair alone!” had. Ik had een hele groep gekke mensen gevonden die allemaal hun haar niet kamden en die mijn warboel erg veelbelovend vonden. Geef het een paar jaar!

De mensen op het forum hadden nog meer advies: gebruik geen commerciële shampoos, die bevatten gevaarlijke chemicaliën die via de hoofdhuid in je lichaam terechtkomen. Ik wist niet of ik dat moest geloven, maar voelde toch een lichte achterdocht. Want wat zit er eigenlijk in shampoo, wat betekenen die ingewikkelde ingrediënten precies? Niet veel later startten Natuur & Milieu en Milieudefensie een campagne tegen gevaarlijke stoffen in cosmetica: “Ben jij gifvrij?”. Ook Greenpeace hield in 2004 een soortgelijke campagne: “Lichaam zonder gif”. Beide campagnes waarschuwden voor ftalaten, syntetische musken en parabenen, en stimuleerden cosmeticaproducenten om deze stoffen uit hun producten te halen.

De verdenkingen van mijn forumvrienden waren dus niet zomaar wat hippienonsens. Volgens de website van Natuur en Milieu kunnen “hormoonverstorende stoffen, zoals ftalaten, parabenen en synthetische musken leiden tot verminderde vruchtbaarheid, vroegtijdige borstontwikkeling bij meisjes, verhoogde kans op astma, leverschade en enkele vormen van kanker. Mogelijke effecten hangen af van de mate en duur van de blootstelling.” Volgens Amerikaanse onderzoekers zouden we dankzij onze cosmetica aan maar liefst tweeënhalve kilo chemicaliën per jaar blootgesteld worden. Bovendien, zou ik willen toevoegen, is er niets bekend over het effect van de combinaties van alle stoffen die ons lichaam binnenkomen.

Vanaf 2006 ging ik elke zomer vrijwilligerswerk doen op biologische boerderijen, waar ik eindelijk mensen tegenkwam zoals ik, ook jongeren. Op een boerderij in Lissabon ging al het afvalwater direct de tuin in. Ook hadden ze een zonne-oven, de rijst stond de hele dag buiten gaar te worden. Op een andere boerderij in Portugal wilden ze varkens gaan houden en met de mest hun eigen gas maken. Een boerderij in Kroatië stookte alleen met hout, ook het fornuis en de douche. En op alle boerderijen waren composttoiletten, die ten onrechte niet zo’n goede reputatie hebben (geen waterverspilling, wel hygiënisch (hoge temperaturen), geen stank (ventilatie), leveren compost op)! Op al deze boerderijen probeerden we te nemen wat de natuur gaf, en zo weinig mogelijk meer.

Terug in de grote stad is het goed zoeken naar een natuurlijke leefstijl en natuurlijke schoonheid. Gelukkig valt er met die zoektocht ook wel iets te vinden. Voor wat lichaamsverzorging betreft: zet appelciderazijn, baksoda en tea tree olie prominent op je toilettafel. Met appelciderazijn was je je haar. Baksoda is goed als deodorant en als basis van tandpasta. Tea tree olie werkt zuiverend dus is goed voor wondjes, pukkels en eczeem. Scrubben doe je met yoghurt en koffie. In plaats van dagcrème/ nachtcrème/ bodylotion/ handcrème kun je bijvoorbeeld amandel- of rozenolie gebruiken. Ook olijfolie is goed voor de huid, en als conditioner voor je haar, als lippenbalsem, scheercrème en make-upremover. Zeep kun je zelf maken, helaas ben ik nooit erg tevreden geweest met mijn pogingen. Ik gebruik Aleppo olijfzeep, ook te gebruiken als shampoo en scheerzeep. Verder kun je om je down under niet bloot te stellen aan bleekstoffen in maandverband zelf stoffen maandverband maken of kopen. Tampons bevatten ook bleekstoffen en kunnen Toxic Shock Syndrome veroorzaken, deze kun je vervangen door een eveneens herbruikbare menstruatiecup: Keeper, Divacup of Mooncup.

Ook huishoudelijke producten zijn makkelijk te vervangen: je kunt schoonmaken en afwassen met azijn, schuurmiddel vervangen door baksoda, de was doen met baksoda of wasnoten. Luchtverfrisser maak je door water met wat druppels essentiële olie in een spuitflesje te doen, en zo gaat de lijst met alternatieven nog wel even door.

Misschien vind je mij radicaal, maar de wereld draait nu eenmaal om consumenten. Dan kunnen we maar beter bewust consumeren, nietwaar? Ondertussen droom ik lekker verder van een leuk boerderijtje of een strobalenhuis, met een moestuin en een kruidentuin, een waterput, een geit en kippen, een composttoilet, een zonneoven en een open haard, vogeltjes die fluiten en kindertjes die buiten spelen… Hoewel ik misschien eerst wel weer op reis ga. Volgende keer op de fiets!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *