Wij overdrijven niet: hear us roar

Shit is aan in België. Eindelijk is er een dialoog over seksisme en catcalling op gang gekomen. Hoog tijd! En omdat ervaringen van vrouwen met seksuele intimidatie in deze dialoog nog steeds worden afgedaan als ‘gejammer’, voeg ik mijn stem toe aan het tegengeluid.

Yasmine Schillebeeckx schreef op 8 maart (Internationale Vrouwendag) een opiniestuk over street harassment in De Morgen: Mijn naam is niet Hey Sexy. Reacties: begrip en herkenning van veel vrouwen, verontwaardiging bij veel mannen. Yasmine is arrogant, intolerant, zelfmedelijdend, moet zich er ook niet naar kleden, “mag van geluk spreken dat de mannen hier zich niet gedragen zoals de mannen in India”. Ik zou meer voorbeelden kunnen geven, maar van het lezen van al die comments word ik droevig.

Ook twee voldane oudere blanke mannen van De Morgen schreven een reactie, waarin ze basically zeiden dat die Yasmine niet zo moet zeiken. Dixit Marc Didden: “In het algemeen vind ik toch dat in de werelden waar ik mij bevind (en dat zijn er nogal wat), de vrouw an sich niet met minder egards benaderd wordt dan andere menstypes.” Hmm. In het algemeen? Vind ik toch? De vrouw an sich? Menstypes?? Kan het nog duidelijker zijn dat Didden geen idee heeft waar hij het over heeft, in hoeveel ‘werelden’ hij zich blijkbaar ook bevindt?

Dan de eloquente Guido Everaert: “U kunt met zijn allen de boom in met dat soort ‘gendercorrect’ denken, ik ben daar te simpel voor. Het enige wat ik wil doen is aardig en correct zijn.” Amai, aardig en correct ok, maar een keertje luisteren, ho maar. Dus de shit is aan. Wij leggen het nog maar eens een keer uit.

///

Ik schreef al eerder hoe opvallend ik het vind dat mannen vaak op die manier reageren als je vertelt wat je nu weer is overkomen: aanvallend ofwel verdedigend. “Stel je niet aan, zeg er gewoon wat van, lok het dan ook niet uit” versus “ik doe dat nooit!” Onbegrip of hoongelach volgt op verhalen over straatintimidatie en aanverwanten. Vreemd. Waarom denken ze mij te kunnen vertellen of mijn interpretatie van mijn eigen ervaringen wel legitiem is? Ben ik soms te dom om ze goed te begrijpen? Te jong? Te blond? Wat is eigenlijk de reden dat ik totaal niet serieus genomen word?

Voor mij is de maat allang vol. Een paar jaar geleden al. Ik weet niet meer wat er gebeurde, maar het was genoeg. Ik ging me verdiepen in feministisch activisme. Ik las verhalen van vrouwen op EverydaySexism.com, het was een bitter feest van herkenning. Ik herinnerde me ervaringen die ik was vergeten, waarvan ik altijd had gedacht dat ze er nu eenmaal bij hoorden, bij het leven als vrouw. Alsof als meisje geboren zijn nu eenmaal negatieve kantjes heeft, je met een soort vloek opzadelt waar je het maar mee te doen hebt.

Dat denk ik niet langer. Ik heb zelf ook alles van me afgeschreven op EverydaySexism. Mijn verhalen staan tussen die andere 50.000 verhalen. Ze staan daar anoniem, maar het is tijd om ze uit de anonimiteit te halen. Een bloemlezing wil ik het niet noemen, maar hier zijn wat van mijn eigen ervaringen.

///

Ik ben 14. Ik doe met mijn moeder boodschappen in de supermarkt. Een man volgt ons. Zij zegt dat hij haar altijd volgt als ze boodschappen doet. Volgens haar doet hij geen kwaad, hij zegt nooit wat. Ik vind het creepy.

Ik ben 19. Ik ga dansen bij een jamsessie. Een man wil met me dansen, hij schuurt zich tegen me aan. Ik zeg dat ik niet wil. Hij kijkt schalks terug. Ik zeg nog meermaals nee en duw hem van me af. Daarna moet ik hem nog een paar keer hard van me afduwen. Pas dan loopt hij weg, boos.

Ik ben 20 en werk als vrijwillig barvrouw. Ik maak vrolijke praatjes met de mensen aan mijn toog. Het gebeurt zo vaak, zó vaak dat mannen op den duur met me beginnen te flirten en niet stoppen als ik er niet op in ga. Ik begin sterk aan mezelf te twijfelen. Straal ik iets uit? Ben ik te vriendelijk? Te goedlachs? Te naïef? Moet ik veranderen? Hoe? Wat is er mis met mij? Ik hou me voortaan in achter de bar. Met een man alleen hou ik geen vrolijke praatjes meer. Ik verhard.

Ik ben 21. Ik werk als schoonmaker en moet ‘s ochtends vroeg beginnen. Het is een eind fietsen en er is nog niemand op straat. Ik hoor achter me een scooter aankomen. Als de scooter mij inhaalt, slaat de bestuurder me op mijn kont. Naast de schrik doet het door zijn hoge snelheid ook verdomde veel pijn. Ik word nog steeds zenuwachtig als ik op straat ingehaald word.

Ik ben 22. We vieren Nieuwjaar in de kroeg. Iemand die ik als een kennis beschouw, geeft me drie zoenen maar geeft de derde opeens op mijn mond en duwt me daarna hard achteruit, zodat ik val.

Ik ben 23. Het is net uit met mijn lief. Een vriend stelt voor om een roadtripje te gaan maken, ter afleiding. We eindigen bij zijn vader thuis, waar we teveel drinken, dus we blijven slapen. Eenmaal boven wil mijn vriend opeens meer. Hij springt vanuit zijn bed zo bovenop me. Hij is zwaar en dronken, ik ben niet sterk genoeg om hem weg te duwen. Als ik zeg dat ik niet wil, houdt hij gelukkig op. Ik blijf de rest van de nacht bang en voel me verraden.

Ik ben 24. Op een zomerse dag loopt mijn ketting van mijn fiets. Een man vraagt of hij kan helpen: hij woont om de hoek. Ik zeg dat het niet hoeft, hij dringt aan, en ik denk: waarom ook niet. Wat vriendelijk! Samen repareren we mijn fiets, de sfeer is gemoedelijk. Als de ketting gefixt is wassen we binnen onze handen. Hij vraagt of ik nog wat wil drinken. Als we in zijn woonkamer zitten, verandert de sfeer. “Je wil zeker niet méér,” vraagt hij. Ik weet niet of ik hem goed begrijp. Ik zeg nee, en raak in paniek. Ik ken deze man niet, niemand weet dat ik hier ben, heeft hij de deur op slot gedaan? Ik denk: dit is het dan, ik word straks verkracht en het zal mijn eigen schuld zijn. Maar er gebeurt niets, ik sta al snel veilig buiten, hij zegt dat ik altijd nog eens langs mag komen, ik fiets trillend naar huis en vermijd voortaan zijn straat.

Ik ben 25. Ik laat mijn piano stemmen. Als de stemmer arriveert, ben ik in modus van beleefd converseren, koffie aanbieden. De pianostemmer echter vraagt hoe oud ik ben, of ik een vriendje heb. Ik schat hem begin 30. Hij blijft impertinente vragen stellen. Ik voel me onveilig in mijn eigen huis. Ik blijf in beleefde modus, kan er niet uitkomen. Ik ontsnap naar mijn huisgenoten om hulp te vragen, maar ze lachen het weg: je moet er gewoon wat van zeggen. Na het stemmen wil de pianoman meer koffie, hij vertrekt maar niet, ik ben volkomen verlamd en heb geen controle over de situatie. Als hij eindelijk weg is, ben ik nog dagen bang: hij heeft mijn nummer, hij weet waar ik woon.

Ik ben 26. Ik wandel ‘s ochtends naar het toilet in mijn woongemeenschap. De buurjongen/een vriend komt ook net naar buiten. Hij wandelt achter me en bewondert luidop mijn billen in mijn pyjamabroek. Mijn vrienden zeggen: stel je niet aan, dat is toch gewoon een complimentje?

///

Door dit soort ervaringen ben ik klein en bang geworden. Ik begon me conservatiever te kleden, om maar niet op te vallen. Ik vermeed plekken. Ik vermeed mannen. Ik durfde niet meer in het donker alleen over straat. Ik stond ‘s ochtends voor mijn kledingkast te twijfelen: dat leuke rokje? Riskant.

Het gaat nu beter, maar een soort basiswantrouwen blijft. Ik weet: de publieke ruimte is voor mij een plek waar mijn bewegingsvrijheid beperkt is. Ik vind dat doodzonde. Maar ik ben me bewust van de dreiging, van het reële gevaar dat ik kan tegenkomen. Ik ken die dreiging uit ervaring, uit een opeenstapeling van ervaringen die niet gebagatelliseerd kunnen worden en die niet open zijn voor tegenstrijdige interpretaties, niet door mij en zeker niet door anderen. Ik laat me niet zeggen dat ik niet zo moet jammeren door mensen die mijn ervaring totaal niet hebben en nooit zullen hebben. Ik weet: #wijoverdrijvenniet. Wij overdrijven niet.

 

Heb je ervaringen die je wil delen? Dat mag altijd in de comments!

Wil je meer lezen? Lees dan ook de blogs van Yasmine, Inke (+ comments), Annebeth, Amélie, Romina, Jolien, Naomi, Lotte, Liesbeth, Stéphanie, Silke, Marlies en Jeroen.

Of check wijoverdrijvenniet.org

[FemList] Aïcha’s gouden tralies

The Feminist List is mijn playlist op YouTube, met inmiddels meer dan 170 feministische liedjes! Van hiphop tot country tot punk, van Spice Girls tot John Lennon. Geen muziekstijl en geen feministisch onderwerp wordt geschuwd en natuurlijk worden er in mijn lijst geen mannen gedist. Mannen ≠ het patriarchaat. Aanvullingen altijd welkom!

Aïcha is toegevoegd door: Fiona

 

Vandaag een klassieker uit de jaren ’90. Het leuke is: omdat niemand mee kan zingen, weten ook maar weinigen dat het nummer een feministische boodschap heeft. Prepare to be amazed =) Cheb Khaled is in onze contreien een beetje een eendagsvlieg die we kennen van zijn eclectische mix van oosterse en westerse popmuziek. Zijn pièce de résistance is natuurlijk Aïcha.

Aïcha begint een beetje zielig. Wat we van de eerste zin meteen leren: Khaled vindt Aïcha leuk, maar zij ziet hem niet staan. Sneu!

Comme si je n’existais pas elle est passée à côté de moi
| alsof ik lucht voor haar was, liep ze langs me

Maar Khaled, vol van vuur en passie voor deze Oosterse schone, probeert haar te verleiden en wel door haar al het moois van de wereld aan te bieden. Hij wil haar alles geven, en alles voor haar doen.

Voici: les perles, les bijoux
Aussi l’or autour de ton cou
Les fruits, bien mûrs au goût de miel
Ma vie, Aïcha si tu m’aimes
| kijk eens aan: parels en sieraden
en goud voor om je nek
en rijpe vruchten zoet als honing
ik geef heel mijn leven Aïcha, als je van me houdt

Overtuigend, ja toch
Nu zou ik persoonlijk wel gevleid zijn door zo’n overdaad aan prachtige beloftes. Het is sowieso beter dan het “hee meisje” of “ga je nog wat leuks doen vanavond” wat ik hier in mijn eigen portiek hoor. Cheb kun je hooguit verwijten dat hij van geen ophouden weet, en dat is natuurlijk ook irritant. Maar hij gaat er wel echt voor, in maar liefst drie veelbelovende coupletten en met poëtische inslag: hij zal al haar pijn doen verdwijnen, hij wil gaan waar haar zucht hem brengt, hij zal hemelse muziek spelen en gedichten voordragen.

Je prendrai les rayons du soleil pour éclairer tes yeux de reine
| ik zal de stralen van de zon nemen om jouw koninginnenogen te verlichten (smelt)

Een gouden kooitje
Maar nu komt de hook (en meteen ook de bridge). Aïcha valt helemaal niet voor alle vleierij en dat maakt ze ook goed duidelijk:

Elle a dit: “Garde tes trésors
Moi je vaux mieux que tout ça
Des barreaux sont des barreaux même en or
Je veux les mêmes droits que toi
Et du respect pour chaque jour
Moi je ne veux que de l’amour.”
| Ze zei: “Hou je schatten maar
ik ben meer waard dan dat alles bij elkaar
tralies zijn tralies, al zijn ze van goud
ik wil dezelfde rechten als jij
en elke dag gerespecteerd worden
ik wil alleen maar liefde.”

Ondanks deze harde afwijzing druipt Khaled nog steeds niet af. Hij zegt in het Arabisch dat zij de liefde van zijn leven is, dat hij met haar elke dag van zijn leven wil doorbrengen, met niemand anders dan met haar. Wat Aïcha daarop antwoordt, blijft in het midden, maar ik vermoed zo dat zij dat nog altijd niet genoeg vindt.

Aïcha weet wat ze wil: alles wat hij haar kan geven, heeft voor haar geen waarde. Zij wil alleen maar vrij zijn, gerespecteerd worden en dezelfde rechten hebben als iedere man.

 


 

UITSMIJTER!

Als bonus eentje die geen uitleg behoeft, door – hoe toepasselijk – I am Aisha.
“Ik zeg die mannen stop, ho stop! Je kan niet zomaar komen fronten op mij.”
Toegevoegd door: Marco.